Almanya’da oturum izni almak, günümüzde birçokları için
hayaldir. Özellikle yurt dışında eğitim almak ve yurt dışındaki istihdam
olanaklarından faydalanmak isteyenlerin ilk başvurduğu adreslerden biri
Almanya’dır. Avrupa’nın en gelişmiş devletlerinden biri olan Almanya, oldukça
gelişmiş olanaklarıyla ön plana çıkar. İş fırsatları, mesleki gelişim
olanakları ve eğitim imkanlarıyla Almanya’da yüksek standartta bir yaşam sürmek
mümkündür. Bununla birlikte Almanya’da oturma izni almak için bir dizi resmi
işlemin tamamlanması gerekir.
Oturma izni, genel olarak vatandaşı olunmayan bir ülkede
yaşamayı mümkün hale getiren resmi bir izin belgesidir. Genellikle bir süreye
tabi olmakla birlikte bazı durumlarda oturma izninin vatandaşlık verilmesi ile
sonuçlanması da mümkündür. Oturma izninin süresi ve türü, genellikle kişilerin
ilgili ülkeye yapacakları ziyaretteki amaçları ile ilişkilidir. Sınırlı süreli
oturma izni, belirli bir süreyi kapsar ve genellikle çalışma ya da eğitim
koşulları açısından da çeşitli sınırlılıklar içerir. Kalıcı oturma izni, ilgili
ülkenin vatandaşlığına geçmeye kadar uzanan bir süreci ifade eder.
Bu oturma izni türlerinin tamamında ilgili devletlerin
yasalarına göre farklı evraklar ve başvuru gereklilikleri talep edilebilir.
Almanya’da oturma izni almak için de öncelikli olarak alınacak iznin hangi
türde olduğu belirlenmelidir. Örneğin Almanya’da çalışma izni almak için takip
edilmesi gereken prosedürler ve tamamlanması gereken evraklar, tamamen Almanya
Konsoloslukları ve Almanya Büyükelçiliği tarafından belirlenir. Burada
başvuruda bulunacak kişilerin mutlaka Almanya’da faaliyet gösteren bir iş
yerinden resmi olarak teklif alması gerekir. Bu noktada prosedürel süreç yine
kişinin içerisinde bulunduğu duruma göre değişkenlik gösterir. Almanya’da
eğitim almak, davet ya da iş yeri ile yapılan anlaşma gibi detaylar oldukça
belirleyicidir. Almanya’da oturma izni nasıl alınır, merak edenler için işte
tüm detaylarıyla Almanya’da oturma izni alma süreci!
Almanya’da Oturum İzni Alma Yöntemleri
Almanya’da oturum izni almak istiyorsanız, ilk aşamada hangi
oturma izni türünün size uygun olduğunu belirlemelisiniz. Burada
ihtiyaçlarınız, hedefleriniz, beklentileriniz ve Almanya’da neden oturma izni
almak istediğiniz en temel belirleyici olacaktır. Ayrıca süreç içerisinde
hazırlamanız gereken evraklar, resmi işlemler ve dil yeterliliği açısından da
hangi oturma izni türünü talep edeceğiniz önemli etkenlerdir.
Günümüzde Almanya tarafından verilen vize türlerini genel
olarak şu şekilde sıralamak mümkündür:
Aile Birleşimi Vizesi
Almanya Çalışma Vizesi
Öğrenci Vizesi
Almanya Yatırımcı Vizesi
Almanya Turistik Vizesi
Almanya Transit Vizesi
Sportif ve Kültürel Etkinlik Vizesi
Almanya Aile Ziyareti Vizesi
Bu vize türlerinin her biri, Almanya’da hangi amaçla
bulunacağınızı tespit etmek için verilir. Örneği turistik vize, genellikle
gezi, seyahat ya da tatil gibi kısa ve sınırlı süreleri içeren vize türüdür.
Daha spesifik olarak transit vize ise Schengen üyesi olmayan
diğer devletlere geçiş yaparken Almanya üzerinden hareket etmeniz için almanız
gereken vizedir. Fakat Almanya’da oturma izni almak, bu vize türlerinden
bağımsız olarak birçok farklı hakkı elde edebilmenizi sağlayan çok daha
kompleks bir konudur.
Bu noktada Almanya Devleti tarafından Türkiye Cumhuriyeti
yurttaşlarına yönelik bazı önemli ayrıcalıklar da tanınmıştır. Örneğin aile
birleşimi vizesi, bu ayrıcalıklardan biridir. Bu vize, Almanya’da ikamet eden
kişilerin çocukları ya da aile fertlerinden birini yanlarına almalarını
istemeleri halinde ilgili kişinin sahip olması gereken vize türüdür.
Bununla birlikte Almanya’da herhangi bir yakınınız ya da
aile ferdiniz yoksa, bu noktada da tercih edebileceğiniz bazı oturma izni
türleri mevcuttur. İş bulma yolu ile Almanya’da oturma izni alabilir ya da
şirket kurarak ticari faaliyetlerde bulunarak Almanya’daki iş fırsatlarından
faydalanmanız mümkündür. Her iki oturma izni türünde de gereklilikler ve resmi
prosedürler farklılık gösterir.
İş Bulma Yolu ile
Almanya’da oturma izni almak isteyenlerin günümüzde en fazla
tercih ettiği yöntemlerden biri iş bulma yoluyla Almanya’nın istihdam
olanaklarından faydalanmaktır. Bu türden oturma izni taleplerinde dil
yeterliliğine ihtiyaç vardır ve çoğunlukla yeminli tercüman aracılığıyla dil
yeterliliğinizi kanıtlamanız gerekir.
Bazı durumlarda, belli dönemleri kapsayacak şekilde yeminli
tercüman tarafından tasdik edilmiş belge ya da evraklara ihtiyaç duymadan da
Almanya’da iş bulma yolu ile oturma izni almak mümkündür. Fakat bu yöntem,
çoğunlukla sınırlı süreleri kapsamakla birlikte Almanya’nın belli türden
ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde düzenlenir.
Dolayısıyla herkes için bu türden oturma izni talepleri, her
zaman uygun olmayabilir. Almanya’da oturma izni alırken iş bulma yolunu tercih edeceklerin
“Arbeitserlaubnis” olarak adlandırılan vizeyi almaları gerekir. Bu vize,
Almanya’da çalışmaya uygunluğunu resmi olarak kayıt altına alan vize türüdür ve
başvuru aşamasında mutlaka bir yeminli tercüman onayı ile başvuru formunun
doldurulması gerekir.
Almanya’da çalışma izni alabilmek için öncelikli olarak
nitelikli iş gücüne ya da mesleki yeterliliğe sahip olmanız zorunludur.
Buradaki en temel gerekliliklerden biri uluslararası alanda geçerliliği olan
bir mesleki yeterlilik belgesidir. Ayrıca iş bulma yolu ile Almanya’da oturma
izni almak için Almanca yeterliliğinizin bulunması önemlidir.
Almanca dil yeterliliği, mutlaka uluslararası alanda
geçerliliği olan ya da Almanya Devleti tarafından yetkilendirilmiş bir
kuruluşça onaylanmalıdır. Süreç içerisinde hazırladığınız evraklar da yine
yeminli tercüman aracılığıyla tasdik edilmelidir. Almanya’da çalışma yoluyla
oturma izni almak için karşılamanız gereken evraklar ve gereklilikler şu
şekildedir:
İlgili program kapsamında talep edilen dil yeterliliği ve bu
yeterliliğin belgelendirilmesi,
Çoğunlukla yeminli tercüman tarafından onayı talep edilen ve
Almanya dilinde doldurulması zorunlu olan 2 adet başvuru formu,
Süresi ve geçerliliği standartları karşılayan pasaport,
2 adet biyometrik fotoğraf,
Vize ücreti
Tüm bunlardan bağımsız olarak iş bulma yolu ile Almanya’da
oturma izni almak istiyorsanız, bir diğer yöntem ise Almanya’da faaliyet
gösteren bir firmadan teklif almaktır. Mavi Kart Programı olarak bilinen bu
program aracılığıyla dil yeterliliklerini kanıtladıktan ve diğer gerekli
evrakları karşıladıktan sonra ilgili davet karşılığında Almanya’da çalışmaya
başlamanız mümkündür.
Aile Birleşimi ile
Almanya’da oturma izni almak için kullanabileceğiniz bir
diğer yöntem ise aile birleşimidir. Geçmiş yıllarda Türkiye Cumhuriyeti
vatandaşları ve Almanya arasında kurulan istihdam temelli ilişkiler nedeniyle
bu yöntem de günümüzde yaygın biçimde tercihe dilen oturma izni seçeneklerinden
biridir. Bununla birlikte aile birleşimi yoluyla oturma izni almak için de
karşılanması gereken belli başlı şartlar vardır.
Aile birleşimi ile Almanya’da oturma izni almak için
öncelikli olarak başvuruda bulunacak kişinin karşılaması gereken şartlar şu
şekildedir:
Almanya vatandaşı olan biriyle evlenmek,
Almanya vatandaşı olan biriyle evlilik akdini gerçekleştirmek,
Ebeveynlerinden biri Alman olan ve reşit olmayan çocuklar,
Reşit olmayan Alman vatandaşı çocuk sahibi olmak
Bu durumları karşılamanız halinde Almanya’da oturma izni
almak için aile birleşimi yöntemini kullanmanız mümkündür.
Almanya’da evlilik ya da aile birleşimi yoluyla gitmek
isteyenlerin dil yeterliliği bakımından da Alman Devletinin taleplerini yerine
getiriyor olması gerekir. Bu noktada kişinin en az A1 seviyesinde Almanca
bilgisine sahip olduğu tasdik edilmelidir. Aynı zamanda süreç boyunca hazırlanan
evrakların bir yeminli tercüman vasıtasıyla onaylanması da gerekir.
Ayrıca başvuru sürecinde hazırlanan Türkçe belgelerin
mutlaka bir yeminli tercüman tarafından Almancaya çevrilmesi ve onaylanması
gerekir. Başvuru aşamasında yeminli tercüman tarafından onaylanması gereken
belgeler ise şu şekildedir:
Evlilik akdinde bulunacak ya da bulunan çiftlerin her
ikisine de ait olan Uluslararası Evlenme Kayıt Örneği,
Başvuruda bulunacak kişinin bir yeminli tercüman tarafından
tasdiklenmiş Tam Tekmil Vukuatlı Nüfus Kayıt Örneğinin aslı,
Varsa eşlerin daha önceki evliliklerine dair boşanmış
olduklarını kanıtlayan ve yeminli tercüman tarafından tasdiklenmiş boşanma
kararı belgesi,
Almanya’da yaşayan kişinin Türk vatandaşı olması halinde ise
bu eşin yeminli tercüman tarafından onaylanmış Tam Tekmil Vukuatlı Nüfus Kayıt
Örneği
Bunların dışında da özel durum ve şartlara bağlı olarak eş
ya da eş adaylarının karşılaşması veya hazırlaması gereken evraklar vardır.
Bununla birlikte başvuru sürecinde kullanılan evrakların mutlaka yeminli
tercüman aracılığıyla tasdik edilmiş olması önemlidir.
Şirket Kurma
Almanya’da oturma izni almak için bir diğer yöntem ise
şirket kurmadır. Diğer birçok Avrupa Birliği ülkesi gibi Almanya’da birçok
yatırım fırsatıyla doludur ve Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı yatırımcılar
tarafından fazlasıyla tercih edilir. Diğer oturma izni alma yöntemlerinde
olduğu gibi şirket kurarak Almanya’da oturma izni almak istiyorsanız, takip
etmeniz gereken belli başlı adımlar ve prosedürler vardır.
Almanya’da yatırım fırsatlarından faydalanmak isteyenlerin
henüz başlangıç aşamasında karşılaması gereken birçok şart vardır. Bunlar;
İlk olarak Alman Vergi ve Yasalarına uygun nitelikte “Limited
Şirket” kurulmalıdır.
İlgili şirket üç ortak tarafından kurulmalı ve sermayesi
minimum 25.000 Euro olmalıdır.
Şirketin faaliyet ve çalışma alanları, etkinlikleri açık bir
şekilde tanımlanmalıdır.
Almanya’nın ilgili kurumu tarafından resmi izin alınmış
olunmalıdır. Bu noktada Almanya’da İŞKUR’a karşılık gelen kuruluş yetkilidir.
Bu kuruluşun istihdam olanaklarını ve yapacağınız yatırımın gerekliliğini
değerlendirmesi önemlidir.
Şirket kurulumunun ardından resmi beyanname ve evrakların
hazırlanarak bildirilmesi gerekir.
Tahmin edileceği üzere hazırlanan tüm resmi evrak ve
beyannameler Almanca olmalıdır. Bu belgelerin Türkçeden tercüme edilmesi
halinde ise mutlaka bir yeminli tercüman onayına ihtiyaç vardır.
İlgili kriterleri karşılayarak şirket kurma aşamasına
geçmenizin ardından ise karşılamanız gereken bazı önemli gereklilikler de
vardır. Bunlar ise;
Almanca dil yeterliliği,
İlgili şirketin faaliyetlerine yönelik aktif iş planı,
Almanya’daki Ticaret Odasına kayıt olunduğuna ilişkin belge,
İşletmeye ait tescil belgesi,
Sağlık sigortasının kapsamı ve tasdik edilmiş bir kanıtı,
Almanya’da yerleşik olarak ikamet edilecek olan adres ve bu
adresin resmi olarak kanıtlanması,
Vatandaşlık belgesi, oturma izni ya da pasaport gibi resmi
evraklar,
Hazırladığınız iş programı ve hedefleriniz doğrultusunda gerçekleştireceğiniz
faaliyetlerdeki yetkinlikleri ya da deneyimi kanıtlayan evraklar,
Almanya’daki vergi dairelerinden elde edilmiş Vergi Kimliği
Numarası
Tüm bu evrakları tamamlarken bazı evrakların yeminli
tercüman tarafından onaylanmasına dikkat etmenizde fayda vardır. Keza bu
evrakların hazırlanmasının ardından Almanya’da oturma izni alabilmek için henüz
başvuru aşamasına yeni geçilmiştir. Başvuru aşamasının ilk kısmı ise ilgili alanda
yetkili olan kişilerin başvurunuzu incelemesi ile başlar.
Bu noktada şirket açma yoluyla Almanya’da oturma izni
almanız halinde bu iznin sınırlı bir süreye tabii olabileceğini akıldan
çıkarmamalısınız. İznin onaylanması halinde ise Türkiye Cumhuriyeti
vatandaşlarının ilk olarak Almanya’da Yabancılar Dairesine başvuruda bulunarak
oturma iznini onaylatmaları gerekir.
Bu süreçte daima yanınızda taşımanız gereken bir oturma izni
belgesi verilecektir. Sınırlı süre için Almanya’da oturma izni belgesi almanız
halinde bu belgenin süresini uzatmanız mümkündür. Oturma izinlerinin süresinin
uzatılması genellikle şirketinizin faaliyetleri, ikamet ettiğiniz süre
içerisinde Almanya’nın kurallarına ve kanunlarına bağlılığınız ve yasal
uygunluğunuz belirleyici olan faktörlerden bazılarıdır.